Mudita – mede vreugde

Wat is mudita?

Mudita (मुदिता), mede-vreugde, is de derde kwaliteit van het hart. Een volle vreugde die wakker gemaakt wordt door vreugde van anderen.

Het heeft net als de eerste twee hartskwaliteiten een warme en liefdevolle trilling. De eerste hartskwaliteit, liefdevolle vriendelijkheid gaat over een neutrale omgeving. Compassie, de tweede hartskwaliteit, vindt plaats in een omgeving van lijden. En mudita, mede-vreugde, cultiveer je in een vreugdevolle omgeving. Ook hierin is er een uitdaging om liefdevol en aanwezig te blijven.

Tegenpolen en valkuilen van mede-vreugde

Jaloersheid of afgunst kunnen op de loer liggen en dit zijn meteen ook de tegenpolen van mede-vreugde, net als je verheugen in het ongeluk van anderen. Nog een tegenpool is het vastklampen aan de momenten van vreugde. Dan kun je er niet voluit van genieten omdat je wilt vasthouden; je wilt sturen hoe het leven loopt. Dat sturende botst met de vrije energie van volle vreugde. 

Wat op mede-vreugde kan lijken maar het niet is, is hypocrisie: een gespeelde vreugde als strategie, of mede-vreugde omdat je er zelf baat bij hebt. 

Volle vreugde

Mede-vreugde is een volle vreugde voor anderen. Volle vreugde heeft een grote vitaliteit in zich, een hoge trilling die je kunt waarnemen in je lichaam. Het geeft enthousiasme en je maakt ook endorfine (een neurotransmitter die zorgt voor een goed gevoel). Het mooie van deze hartskwaliteit is dat je het dagelijks leven als uitgangspunt neemt (net als bij compassie). Het plaatst je daardoor midden in het leven.

Hoewel het dagelijks leven de ingang vormt, wordt de beoefening van mede-vreugde ook gezien als een ingang tot een pure vreugde in jezelf die onafhankelijk is van de omstandigheden. In ieder geval is het onafhankelijk van jouw eigen omstandigheden – zelfs als jouw leven zwaar is (of wellicht juist dan) kun je mede-vreugde cultiveren. Het is het focussen én mee-resoneren op de vreugde van anderen. Hiervoor neem je de tijd om met een open en aanwezig hart de trilling te voelen van de volle vreugde. En dan aanwezig blijven bij deze vreugde – laat er geen oordelen of andere gevoelens tussendoor komen.

Alleen dit: de volle vreugde die opgeroepen wordt door de vreugde van iemand anders. 

Mudita meditatie

Zoals alle hart-meditaties zijn mindfulness en aanwezigheid een vereiste. Uiteraard komt ook het ‘niet-oordelen’ weer om de hoek kijken. Want als je oordeel hebt over iemand’s succes, dan kun je niet de volle vreugde ervaren. Het helpt om te focussen op waardering; op het goede in de ander (vooral als je de meditatie doet met iemand in gedachten die je lastig vindt), want dan kan het gevoel van mede-vreugde makkelijker opkomen. Dus heb oog voor de goedheid die er (in de ander) is. 

Er zijn veel verschillende mudita meditaties. Een traditionele is:

• Zit zoals je prettig zit, verleng je wervelkolom en volg je adem voor een paar minuten.
• Neem iemand in gedachten die vreugde ervaart. Begin met een neutraal persoon, later kun je ook dierbaren nemen, mensen die je juist lastig vindt of jezelf, en de mede-vreugde uitstralen naar iedereen/alles.
• Als de persoon duidelijk (en met lachend gezicht) in beeld is of als je duidelijk de energie/ sfeer van de persoon ervaart, kun je met volle aandacht de volgende zinnen herhalen:
  • Moge je in vreugde zijn
  • Moge je vreugde voortduren
  • Moge je je vreugde waarderen
  • Ik ben blij voor jou
• Zeg de zinnen met de intentie om je hart te openen. Vind een prettig ritme in de zinnen, blijf er met je volle aandacht bij en breng je aandacht terug zodra je merkt dat die deels ergens anders was. 

Variaties: Wanneer de ander geen vreugde ervaart, kun je ook de meditatie doen met een moment uit het verleden waarin diegene vreugdevol was, of met een geprojecteerd beeld in de toekomst waarin je die persoon vreugdevol voorstelt.

Mede-vreugde cultiveren in het dagelijks leven

Naast de meditaties kun je ook in het dagelijks leven mede-vreugde cultiveren.

• Wees blij voor iemand die glimlacht, merk het op wanneer iemand blij is.
• Heb aandacht voor vreugde wanneer je die ziet en laat  je hart mee-resoneren. Wees aanwezig, mindful en in het moment, zonder oordelen.
• Daarnaast kun je ook letten op wat jou blij maakt:
  • wellicht een mooie bloem die in het voorjaar opkomt,
  • de prachtige kleuren van de herfst,
  • een kop koffie of thee in de ochtend,
  • de aanblik van een kat die genietend ligt te slapen in de zon, …
  • het leven biedt talloze momenten waarop je mede-vreugde kunt cultiveren, als je opmerkzaam bent.  

En ook nog …

Smiling is infectious,
you catch it like the flu,
When someone smiled at me today,
I started smiling too.

I passed around the corner
and someone saw my grin.
When he smiled I realized
I’d passed it on to him.

I thought about that smile,
then I realized its worth.
A single smile, just like mine
could travel round the earth.

So, if you feel a smile begin,
don’t leave it undetected.
Let’s start an epidemic quick,
and get the world infected!

unknown author

Wil je diepgaand oefenen met de mede-vreugde? Geef je op voor het komend verdiepingsweekend met het thema Brahma Vihara.

Hoe wil/ga jij mede-vreugde oefenen, of hoe ervaar jij mede-vreugde? Laat het me weten, geef even een reactie hieronder in het reactieveld.