Omarmen van de Wijsheid van de Tantras – deel 4, ervaren van de Essentie
Voorbij de logica van de mind kun je de Essentie waarnemen. Het waarnemen van de Essentie in alles, is een mooie stap om de ongekende wijsheid van de tantrische geschriften in je op te kunnen nemen.
De 5 stappen voor het omarmen van de wijsheid van de Tantras
Even als reminder hieronder nog de 5 stappen om te beginnen met het omarmen van de wijsheid van de Tantras. Wanneer je de eerdere blogs hierover nog niet gelezen hebt, lees die dan eerst:
- het loslaten van een vast idee van de realiteit
- loslaten van gehechtheid en afkeer: toegewijd zijn aan de waarheid
- loslaten van de mind-logica
- beginnen met het ervaren van de Essentie/ het Goddelijke
- beoefenen van de morele waarden/ zuivering van de geest
stap 4: Ervaren van de Essentie
Wat is de Essentie? Dat is de vonk van Licht, het wezenlijke, het goddelijke, het bewustzijn dat in alles aanwezig is. De kern van het bestaan. In de tantras zijn de basis energieen ingedeeld in Shakti en Shiva.
Shakti is de fenomenale wereld. Dat is de wereld zoals we die waarnemen, de wereld van de vormen. De vormen veranderen altijd, ze komen op en vergaan ook weer..
Shiva is het bewustzijn, de nog ongevormde wereld. Dit is de Essentie. Dit verandert niet, het is de oneindige wijsheid, het Licht, de Liefde, God. Het is in alle vormen aanwezig.
Vormen kunnen we gemakkelijk waarnemen met onze 5 zintuigen. Het waarnemen van het bewustzijn in alles vergt een bepaalde manier van waarnemen.
Waarnemen, nog een hele kunst
We nemen normaal gesproken waar door een filter van onze overtuigingen/gedachten/ideeen over hoe iets zal zijn, gebaseerd op ons verleden. En vaak staan we er niet bij stil dat we gefilterd waarnemen, omdat we dat als ‘normaal’ beschouwen.
Hoe meer je je bewust bent van het filter, hoe meer je ook op een andere manier naar dingen kunt kijken. Zo kun je je afvragen:
- welke specifieke bril jij naar de wereld of iets in de wereld kijkt: is dat verwachtingsvol, oordelend, met vriendelijkheid of met argwaan?
- hoe jouw kijk op de wereld je waarneming beinvloedt,
- en als je jouw kijk zou veranderen, zou dan ook je waarneming veranderen?
- en of het mogelijk is om iets open te zien of te ervaren, zonder filter
kijken zonder oordeel
Wanneer je zonder filter, zonder vooroordeel of idee of oordeel erover iets kunt ervaren, dan kun je ook de essentie ervan ervaren.
De essentie is het dieper invoelen in iets zonder dat je gebruikelijke filter het al voor je heeft ingekleurd voordat je de essentie waarneemt.
Je kunt iets voor je leggen om een meditatie mee te doen, bijvoorbeeld een edelsteentje, een boedha-beeldje, maar het kan ook gewoon een wc-rol zijn; het object maakt niet uit.
Doe dan lekker even mee met de volgende meditatie:
meditatie
variatie
Je zou in deze meditatie ook je waarneming kunnen sturen, door bijvoorbeeld het cultiveren van de brahma vihara: liefdevolle vriendelijkheid, compassie, mede-vreugde of gelijkmoedigheid. Dit zijn gevoelens waardoor je dichterbij de Essentie komt en dus kunnen ze je helpen om de Essentie/ het Goddelijke in iets te kunnen waarnemen.
Opschrijven helpt je voortgang te zien
Het kan fijn zijn om even een paar kernwoorden op te schrijven van wat je ervaarde. Zo zul je, bij regelmatige oefening, gemakkelijk je voortgang bij kunnen houden. Je zult meer en meer de Essentie kunnen waarnemen, en omdat het mogelijk langzaam verandert, kan het heel fijn zijn om eens terug te lezen en dan te beseffen wat een grote verandering in waarneming je gemaakt hebt.
In het dagelijks leven
Je kunt het dan ook in het dagelijks leven toepassen. Je waarneming verruimen, niet je gebruikelijke filter meteen voor iets plakken, maar opener waarnemen, dieper en meer in het moment (in plaats van dat eerdere ervaringen al een verwachting hebben geschept die op de voorgrond ligt).
Wat ervaar jij als je dieper en opener naar iets kijkt? Schrijf het even hieronder in het commentaarvakje.
Meer verdiepen?
Je bent welkom bij een verdiepingsweekend (bijscholing, ook YA geaccrediteerd), of bij de Hatha yoga opleiding, gebaseerd op de rijke nondualistische tantrische filosofie. Laat even weten als je meer wilt weten over deze opleiding.
En geef hieronder nog even iets weer van jouw ervaring met de audio-meditatie op deze pagina; ik lees het graag!
meer blogs over yoga filosofie
Als ik dit zo lees denk ik dat ik dit vaak beoefen als ik wandel in het bos. Il voel dan dat ik voorbij ga aan de feitelijke waarneming en de essentie voel en kan ervaren. Bij het object in deze meditatie vond ik dat was lastiger. Bleef toch sterk nadenken (waar bestaat een steen eigenlijk uit op moleculair niveau, hoe oud zou hij zijn, hij was eigenlijk best duur voor een uit een rots gehakte kaarsenhouder 😅). Kan me al helemaal niet voorstellen dat ik de essentie van een wc-rol zou kunnen ervaren, maar dat lijkt me uitermate interessant eens te proberen, dus deze week maar eens doen!
Ja, heel interessant hoe vasthoudend de denkgeest is, wellicht vooral ook als je je best doet. Wandelen in het bos is inderdaad heel faciliterend, om in een onbewaakt ogenblik zomaar voorbij de denkgeest te komen en alleen te zijn en te ervaren. Over de wc-rol, je zou je in een onbewaakt ogenblik zo maar kunnen verbazen 😉.
Ik merk op bij mijzelf dat ik mijn eigen waarneming oppervlakkig vind. Wat deed ik, doe ik en ga ik doen met dit voorwerp. Wat voor gevoel krijg ik bij dit voorwerp. Cognitief gestuurde waarnemingen, ik stel mijzelf in mijn hoofd vragen over het voorwerp en ik antwoord in woorden of beelden. Ik werd er wel rustig van, een focuspunt om naar te kijken, al dwaalde mijn hoofd ook wel af naar andere onderwerpen die voor zover ik kan bedenken geen directe link hebben met het voorwerp.
Ik merk nieuwsgierigheid op bij mijzelf over of mijn waarneming gaat verdiepen als ik deze meditatie vaker doe, en hoe dit dan voelt. Ik kan mij nog moeilijk een voorstelling maken van dit dieper waarnemen.
Hoewel je je waarneming oppervlakkig vindt, is je reflectie dat niet. Je waarneming beschrijven als cognitief, via vragen in je hoofd en antwoorden in woorden en beelden, is in zichzelf al een diepe waarneming, en een beschrijving van kijken door het filter van je denkgeest. En de sleutel naar dieper waarnemen geef je hiermee ook al. Zolang er een vraag in je hoofd staat en een antwoord in woorden komt, blijft er een vertaler tussen jou en het voorwerp — de denkgeest als tussenpersoon. Wat zou er gebeuren als je de vragen weglaat? Geen “wat doe ik hiermee”, geen “wat voel ik hierbij” — alleen maar kijken, alsof je het voorwerp voor het eerst van je leven ziet, en zonder dat er iets benoemd, gevoeld of gedacht moet worden. Wat ontstaat er dan?
Het is logisch dat je je van dieper waarnemen geen voorstelling kunt maken, want je iets voorstellen is vanuit de denkgeest :). En het dieper waarnemen doe je zonder de denkgeest, dat is iets dat ontstaat wanneer je voorbij gaat aan de denkgeest.
Het laat zich bij mij niet dwingen merk ik. Ik ben veel te veel afgeleid door wat ik vind van de meditatie. Ik denk dat ik het gevoel wat bedoeld wordt bij de essentie wel herken. Dat is bij mij dan eerder een kortstondig gevoel van perfectie tijdens bijvoorbeeld een boswandeling. Heel even is er harmonie en daarna stroomt de wereld weer gewoon door.
Mooie reactie, en daar zit ook veel in om nog verder te kunnen verdiepen. Waarnemen zonder filter kan inderdaad niet afgedwongen worden, want het willen afdwingen is zelf al een filter. De ‘afleiding’ is heel interessant, want je kunt ‘dat wat je ervan vindt’ tot het object van je meditatie maken: dit oordeel observeren, het volgende oordeel observeren – en dan is de afleiding ineens geen afleiding meer, maar onderdeel van wat zich voordoet in je meditatie.
Het ‘heel even harmonie’ klinkt inderdaad als de essentie ervaren. Je schrijft de wereld daarna weer gewoon doorstroomde. Dan is interessant om na te gaan dat eigenlijk merkte — dat de harmonie kwam en weer ging? Datgene wat dat opmerkt, is zelf wellicht niet doorgestroomd?. Zou het kunnen dat dat opmerkende niet iets is dat komt en gaat, maar dat wat er altijd al was — en dat de boswandeling alleen de ruis er omheen even deed verstommen?