Morele waarden: de 5e stap in het omarmen van de wijsheid van de Tantras
Hieronder nog even de 5 stappen om te beginnen met het omarmen van de wijsheid van de Tantras.
- het loslaten van een vast idee van de realiteit
- loslaten van gehechtheid en afkeer: toegewijd zijn aan de waarheid
- loslaten van de mind-logica
- beginnen met het ervaren van de Essentie/ het Goddelijke
- beoefenen van de morele waarden/ zuivering van de geest
Wat zijn morele waarden?
Morele waarden zijn positieve intenties om naar te leven. Het zijn pure en lichte staten-van-Zijn. Bijvoorbeeld liefdevolle vriendelijkheid, compassie, vergeving of tevredenheid. In het beoefenen van de morele waarden kies je er één, en focus je op deze intentie en het gevoel ervan. Je voedt en cultiveert het, zodat je het op den duur als vanzelfsprekend ervaart. Dan is het een onlosmakelijk verbonden deel van jezelf geworden; je belichaamt deze positieve intentie.
Waarom zou je de morele waarden beoefenen?
Hoewel het beoefenen van de morele waarden soms wordt weggezet als ouderwets en irrelevant, is het een heel belangrijke oefening. Het leidt tot zuivering van de geest (mind) en dus tot het uiteindelijke doel van yoga, want het pad naar bevrijding, verlichting gaat via de zuivering van de geest. Je denkgeest wordt lichter, zuiverder en schoner door het beoefenen van deze lichte staten van Zijn.
Een gezuiverde geest kan het licht van het Bewustzijn zuiverder en helderder reflecteren. En deze reflectie leidt tot ware wijsheid. Wijsheid creert weer pure en lichte staten-van-Zijn, morele waarden zoals liefde, geduld, tolerantie, etc. Dit is dus een heel positieve, vicieuze cirkel.
Hoe beoefen je de morele waarden?
Morele waarden worden beoefend in de vorm van gevoelsmeditaties. Bijvoorbeeld focussen op gevoelens als:
- dankbaarheid
- waardering
- liefde of
- vergeving
Of de Brahma Vihara, de 4 hartskwaliteiten die in het Boedhisme, Hinduisme en Jainisme worden gebruikt
of de yama en niyama van Patanjali, de restricties en de innerlijke houdingen.
Hierbij een korte meditatie op dankbaarheid, doe meteen even lekker mee:
Geef je reactie
Laat hieronder even een reactie achter: hoe vond je de meditatie op dankbaarheid? Of wat is jouw favoriete morele waarde?
Of het ook mijn favoriete morele waarde is weet ik niet, maar de meest interessante vind ik eerlijkheid. Van nature heb ik een dringende behoefte om helemaal eerlijk te willen zijn, maar dat betekent niet dat het ook kan. Nog los van dat het sociaal niet geaccepteerd wordt, hebben we helemaal de taal niet om de werkelijkheid eerlijk te beschrijven. Als iemand me bijvoorbeeld vraagt hoe het met me gaat, weet ik het eerlijke antwoord vaak niet. Als ik eerst nadenk in plaats van zomaar iets sociaal wenselijks te antwoorden, reageren ze vaak ineens overdreven bezorgd of kriegelig.
Eerlijkheid is een mooie waarde. In dit blog is de tweede stap toegewijd zijn aan de waarheid, wat ook eerlijkheid weerspiegelt.
Of volledige eerlijkheid niet kan, hangt wellicht ook af van je definitie van hoe de uitvoering zou moeten zijn.
Eerlijk zijn betekent wellicht niet per se alles zeggen wat je denkt of voelt. Je zou het betekenis kunnen geven als niet misleiden, ook niet door iets voor te wenden. “Dat weet ik (nog) niet” is daarom een volledig eerlijk antwoord op “hoe gaat het?”. De yogatraditie koppelt waarachtigheid (satya) altijd aan niet-schaden (ahimsa): eerlijkheid en vriendelijkheid worden samen beoefend, niet tegen elkaar uitgespeeld.
Je observatie dat we de taal niet hebben om de werkelijkheid eerlijk te beschrijven, is een klassiek uitgangspunt van de tantras zelf. Volgens de traditie ligt de werkelijkheid voorbij taal en denken; taal is een filter, zoals het eerste blog beschrijft. Daarom werken de tantras met ervaring en beoefening van gevoel.
De reacties op jouw antwoord op “Hoe gaat het?” hebben wellicht minder met eerlijkheid te maken, en meer met onze begroetingscultuur. Hoe gaat het? is vaak een begroeting, geen vraag. Wie er echt over nadenkt, geeft daardoor een onverwacht antwoord — en dan verschijnt er ongemak. Zo’n reactie laat dus vooral zien hoe zelden de vraag letterlijk bedoeld is. En wellicht kun je kiezen hoe je de vraag opvat, en als je de vraag niet altijd letterlijk hoeft te nemen, dan raakt het minder aan eerlijkheid en meer aan het standaard begroetingsritueel.
In de vorm van dit blog zou je eerlijkheid kunnen beoefenen als gevoelsmeditatie — niet door te spreken, maar als innerlijke houding. Eerlijkheid als gevoel – hoe voelt dat precies? En als je je aandacht erbij houdt, verandert het dan? Hier is ook een “dat weet ik nog niet” een heel mooi begin van de meditatie.